کتاب «راهنمای کاربردی درمان فراشناختی» نوشته آدریان ولز، اثری جریانساز و تحولآفرین در حوزه رواندرمانی شناختی-رفتاری است که به عنوان راهنمای بالینی اصلی در زمینه «درمان فراشناختی» شناخته میشود. ولز در این اثر، کانون توجه درمان اختلالات هیجانی را از «محتوای افکار» به سمت «نحوه تفکر» و باورهای فرد درباره فرایند فکر کردن تغییر میدهد.
نویسنده استدلال میکند که ریشه اصلی اضطراب، افسردگی و وسواس، خود افکار منفی نیستند؛ بلکه پاسخهای ناکارآمدی مانند نشخوار فکری، نگرانی مزمن، پایش بیش از حد تهدید و راهبردهای نادرست مقابلهای هستند که مجموعا «سندرم شناختی-توجهی» نامیده میشوند. این سندرم بر پایه باورهای فراشناختی مثبت (مثل این باور که نگرانی مانع خطر میشود) و منفی (مثل این باور که افکارم غیرقابلکنترل و خطرناک هستند) شکل میگیرد و هیجانهای منفی را پایدار میسازد.
ولز در این کتاب شیوههای بالینی دقیقی مانند تمرین آموزش توجه، ذهنآگاهی گسسته و تکنیکهای به چالش کشیدن باورهای فراشناختی را به همراه نمونههای واقعی و گامبهگام آموزش میدهد. این راهنما به درمانگران کمک میکند تا با شکستن چرخه افکار ناخواسته، انعطافپذیری و کنترل روانی بیماران را بازیابی کنند.




